Jong in Berkel-Enschot

Van een klein boerendorp naar verstedelijkte gemeente: het Brabantse Berkel-Enschot maakte in de jaren vijftig en zestig grote veranderingen door. Ook voor jongeren veranderde er veel.

  
‘Een uitspanning met een mallemolen kan men overal zien,’ zei Jan de Quay, de commissaris van de Koningin voor Brabant in 1953, ‘maar dat dwingt geen respect af bij wie de recreatie op een breder plan ziet.’ Brabant, vond hij, was een mooie provincie, maar met te weinig ontspanningsmogelijkheden. Toch was er rond 1950 voor jongeren in een dorp als Berkel-Enschot best wat te doen. Wie muziek wilde maken kon lid bijvoorbeeld worden van Harmonie Concordia, er was een rijvereniging en een voetbalclub: Jong Brabant.
 
Veel Berkelse jongeren waren verder lid van een katholieke vereniging, bijvoorbeeld van het Katholieke Meisjes Gilde (KMG), de RK Jonge Boerenstand of de Katholieke Arbeidersjeugd. En dan was er nog de befaamde jaarlijkse ‘Ronde van Berkel.’ Op maandag 22 juni 1953 reden dorpsbewoners op gewone fietsen de allereerste ronde, die georganiseerd was door Jac. Brekelmans. Sinds de jaarlijkse kermis verplaatst was, vonden hij en zijn vrienden het in het centrum namelijk maar een ‘een dooie boel.’ Ook onder jongeren was deze nieuwe ‘dikkenbandenrace’ populair.
 
Op dinsdag 23 februari 1954 gebeurde er trouwens iets uitzonderlijks in Berkel-Enschot: zes jonge bruidsparen trouwden tegelijkertijd! Het waren bijna allemaal broers en zussen uit twee families. ‘Vooral het ‘jongvolk’ in de wijde omtrek van Heukelom ziet met spanning uit naar de grote dag,’ schreef De Nieuwe Tilburgse Courant net vóór deze massa-bruiloft. Journalisten uit de hele wereld kwamen naar het dorp om verslag te doen van de bijzondere bruidsstoet. Het was op de trouwdag zó druk bij het stadhuis, dat een aantal reporters zelfs in bomen en lantarenpalen klom. ‘Een dozijn in de huwelijksboot’, kopte één krant.
 
Intussen groeide de bevolking van Berkel-Enschot. Had het dorp in 1940 nog maar 2500 inwoners, in 1960 was dat aantal opgelopen tot 3500. En in de jaren daarop was Berkel-Enschot een van de snelst groeiende gemeentes van Nederland. Veel mensen die in het nabijgelegen Tilburg een baan hadden gevonden in de nieuwe industrie vestigden zich met hun gezin in Berkel. In 1968 telde het dorp al vijfduizend inwoners, en nog geen twee jaar later, op 5 maart 1970, werd de zesduizendste inwoner van de gemeente geboren. Van een klein boerendorp was Berkel-Enschot veranderd in een verstedelijkte plattelandsgemeente, met veel jongeren.
 
Voor die jongeren kwam er Berkel-Enschot in de jaren zestig steeds meer te doen. Zo nam – net als in de rest van Nederland – het aantal sportclubs toe. In 1970 waren ruim twaalfhonderd inwoners van Berkel-Enschot lid van een sportvereniging, vier keer zoveel als in 1965, toen driehonderd mensen in het dorp aan sport deden. Jongeren konden ook uit steeds meer sporten kiezen: niet alleen voetballen of paardrijden, maar ook tennissen, korfballen, volleyballen, zwemmen, judoën en tafeltennissen. De gemeente kwam de nieuwe sporters tegemoet: in 1967 verrees een groot sportcomplex aan de Rauwbrakenweg, waar kon worden gevoetbald, gekorfbald en gezwommen.
 
In hetzelfde jaar, 1967, opende in Berkel-Enschot ook een nieuw dorpshuis de deuren: De Schalm. Daar konden jongeren op muziekles – bijvoorbeeld piano, viool, en accordeon – of op balletles. De Stichting Jeugdbelangen organiseerde ook iedere zondagavond een dansavond in De Schalm, met live beat-muziek. En er werden films vertoond. Op 14 oktober 1967 draaide in de grote zaal bijvoorbeeld de spannende oorlogsfilm ‘The longest day’ (1962), met Richard Burton: volgens het programmaboekje alleen geschikt voor 14 jaar en ouder.
 
Maar de Berkelse jeugd wilde meer gezelligheid. Daarom begonnen een aantal jongeren vanaf 1970 samen te komen in de kelder van café Concordia, waar ze een eigen soos oprichtten: ‘Ma Cave.’ Drie jaar later kregen ze van de gemeente een eigen honk. In dit jongerencentrum, ‘t Torenhoekske, konden niet alleen jongeren van boven de zestien komen dansen, kletsen en bier drinken. Ook jongeren van twaalf tot zestien waren welkom, bijvoorbeeld voor een tafeltennistoernooi. ‘Een prima sfeertje daar aan het Torenpad!’ schreef een journalist kort na de opening. Aan het einde van 1980 vestigden twee jongens in ‘t Torenhoekske zelfs het wereldrecord flipperen.
 
Ga voor mooi beeldmateriaal en verhalen naar www.torenhoekske.nl

Reacties

Er zijn nog geen reacties



Tagcloud

Partners in dit project zijn:



www.mv-concordia.nl

 

regionaalarchieftilburg.nl

Ga nu naar de website van Erfgoed Brabant
 
X