Dora en Denise, oma en kleindochter, over jong zijn toen en nu

Geen radio, geen tv en niet naar school: jong zijn in Etten was zestig jaar geleden voor Dora Brans heel anders dan tegenwoordig voor haar kleindochter Denise Verhulst.

Dora en Denise, oma en kleindochter, lopen innig gearmd de aula van de KSE uit. Ze hebben net de nieuwe én oude film over Etten gezien. Ja, ze herkent veel, zegt Dora over de oude filmbeelden die voorbij zijn gekomen. Ze is opgegroeid in Hoeven, hoewel het huis waar zij woonde officieel in Etten stond. De verschillen tussen de jeugd van Dora, die bijna 75 wordt, en de jeugd van Denise, 16 jaar oud, zijn enorm. Hoewel Denise de hele week op school zit, heeft ze meer vrije tijd dan haar oma had op haar leeftijd. Ook in huis hoeft ze minder te doen: ze ruimt met haar zusje de vaatwasser in en uit. ‘En ik moet ook stofzuigen, maar dat doe ik eigenlijk niet zo vaak.’

Heel anders was dat voor Dora, de oudste van negen kinderen. Zij ging na de lagere school, op haar twaalfde, niet naar de middelbare school, maar meteen aan het werk. ‘Ik moest letterlijk de boer op,’ vertelt ze. Ze werkte in de huishouding op een boerderij, de eerste paar jaar woonde ze daar zelfs. ‘Nee, ik vond het niet leuk,’ blikt ze terug. ‘Het was zwaar werk, zonder wasmachine of stofzuiger.’ Ook bij haar ouders hielp ze veel mee in huis: ze was tien toen de jongste kinderen werden geboren en nam veel taken over van haar moeder. ‘Je zou bijna kunnen zeggen dat ik de jongsten heb grootgebracht,’ zegt ze. Kan Denise zich dat wel voorstellen? ‘Nee!’ zegt zij. ‘Wij gaan gewoon naar school, en daarna winkelen, naar de bioscoop of iets anders leuks doen.’

En muziek, luisterde Dora daar wel naar toen ze jong was? ‘Nee’, zegt ze resoluut. ‘Wij hadden geen radio, en een tv al helemaal niet.’ Gelukkig hadden zij en haar broers en zussen veel plezier van hun grote tuin: ze groeven er bijvoorbeeld burchten, om de verveling te verdrijven. ‘Want er was geen sport of niks,’ legt Dora uit. Een groot verschil met Denise, die al jaren aan korfbal doet. Denise kán zich bijna niet vervelen, met internet, en spelletjes op de WII of de PSP. De verschillen tussen de jeugd van Dora en Denise zijn dus groot. Zijn er eigenlijk nog wel overeenkomsten tussen het Etten-Leur van toen en van nu? Ze denken allebei diep na. Dan zegt Denise met een lach: ‘Ja, dat de kerk er nog staat!’

Er zijn nog geen reacties

Plaats als eerste een reactie

Voor- en achternaam

Reactie

Controle

Type de letters uit de afbeelding over.