Katholieke huwelijksplichten

‘In het gezinsleven heeft God het gezag toevertrouwd aan den man, en aan de vrouw heeft Hij onderdanigheid opgelegd.’ Anno 2010 zullen maar weinig bruidjes zich kunnen schikken in zo’n onderdanige rol in het gezinsleven. En niet iedereen zal zich kunnen vinden in de definitie van de huwelijksplicht: ‘Als een van beiden om de natuurlijke geslachtsgemeenschap vraagt, moet de ander van harte daartoe meewerken; vandaar het woord huwelijksplicht.’ Regels als deze worden dan ook niet meer aan pasgetrouwde katholieke stellen meegegeven, zoals dat halverwege de vorige eeuw wél gebeurde.


Het grootste deel van de twintigste eeuw – tot de ontkerkelijking in de jaren zeventig flink inzette – was een aanzienlijk deel van de Brabanders verbonden aan de katholieke kerk. Trouwen gebeurde in de kerk, in aanwezigheid van de pastoor. Het burgerlijk huwelijk alleen werd gezien als waardeloos, onwettig en zwaar zondig: een schijnhuwelijk noemde de kerk het. Elk stel dat trouwde in de katholieke kerk, kreeg het boekje ‘Huwelijksonderricht voor katholieke echtgenoten’.


In dit boekje werd vrij gedetailleerd beschreven wat het huwelijk voor katholieke echtgenoten inhield en wat er van gehuwden werd verwacht. Vooral op seksueel gebied, een onderwerp waarover op scholen of met ouders nauwelijks gesproken werd. De ‘hoofdbedoeling’ van het huwelijk was volgens het boekje – en dus volgens de kerk: ‘de ordelijke instandhouding van het mensdom’. Het krijgen van kinderen dus, of in ieder geval er alles aan doen om kinderen te krijgen. Alleen getrouwde mensen zijn gerechtigd ‘hun geslachtelijke vermogens in werking te zetten’, legt het boekje uit. Maar hieraan verbindt het boekje voorwaarden: de geslachtsgemeenschap moest haar natuurlijke verloop hebben, ‘zodat het mannelijk zaad ongehinderd de bestemde plaats kan bereiken’. De bedoeling van seks moest volgens de kerk dus altijd zijn om kinderen te verwekken.


Het boekje maakt duidelijk dat seks met doel om kinderen te krijgen belangrijk is: een weigering zonder goede reden wordt ‘een grote zonde’ genoemd. Eveneens zondig zijn zelfbevrediging en ‘alle tegennatuurlijke vormen van kinderbeperking’. Hieronder verstaat het boekje ‘het verrichten van geslachtelijke handelingen waarbij zij de volledige wellust genieten, doch zó, dat het toch geen voortplantingsdaad is’. Periodieke onthouding, om een zwangerschap te voorkomen, was eveneens niet toegestaan. Seks tijdens een zwangerschap mocht wel, al was het alleen maar als ‘beveiliging tegen vleselijke bekoringen’. Ontrouw moest te allen tijde voorkomen worden, de kerk schaarde het onder een van de ‘zware zonden tegen het huwelijksleven’.


Tijdens en na een zwangerschap zijn er plichten waaraan de katholieke echtgenoten zich moesten houden. Zo behoorde een man zijn pas bevallen vrouw niet lastig te vallen met geslachtsgemeenschap en moest hij de eerste weken na de geboorte van een kind maatregelen treffen voor de verzorging van het gezin, zodat de vrouw zich hier niet druk over hoefde te maken. De vrouw had wel wat anders aan haar hoofd. Borstvoeding geven bijvoorbeeld, volgens het boekje een zware plicht voor elke vrouw: ‘Als zij geduldig doorzet, is op den duur bijna iedere moeder hiertoe in staat’.


Ook over de opvoeding van de kinderen geeft het boekje aanwijzingen. Zo is het belangrijk dat het kind snel went aan regelmaat en orde en moet een kind al vroeg een schaamtegevoel ontwikkelen ‘door bij lichamelijke behandeling, verzorging en wijze van kleding bijzondere eerbied te tonen voor die delen, welke met het geslachtsleven in verband staan’. Het draaide in een goede opvoeding allemaal om een hoogstaand gezinsleven, waarin godsdienstzin, onderlinge liefde, zedigheid, huiselijke orde, vrede en gezelligheid heerst.


Er kwam al met al behoorlijk wat kijken bij een katholiek huwelijk. Een einde maken aan dit verbond was bovendien niet mogelijk: ‘Als twee gedoopten geldig aan elkaar eenmaal hun ja-woord gegeven hebben en daarna als man en vrouw hebben samengeleefd, dan kan volgens de katholieke leer geen kerkelijke of wereldlijke macht dit zielenverbond meer ongedaan maken.’ Scheiden stond de kerk dus niet toe. Er is inmiddels wel een en ander veranderd. Zo krijgen katholieke echtgenoten geen boekje met huwelijksonderricht meer. En hoewel de katholieke kerk nog altijd geen echtscheidingen accepteert, zijn er steeds meer mensen die zich van de regels van de kerk steeds minder aantrekken.


 

Reacties

Er is 1 reactie

koekje is cool
31 mei 08:40
te veel letters en te weinig plaatjes
 

Baby's in Brabant

Tagcloud

Ga nu naar de website van Erfgoed Brabant
 
X