Gastarbeiders in Brabant

Voor een grote groep gastarbeiders die in de jaren zestig naar Nederland kwamen, gold - net als voor de Molukkers -  dat het in eerste instantie tijdelijke verblijf werd omgezet naar een permanent verblijf.

 

Maar overeenkomsten houden daar eigenlijk wel op. De gastarbeiders waren voornamelijk mannen die in Nederland kwamen werken. Op uitnodiging van Nederland, waar een tekort aan arbeiders was. De eerste gastarbeiders kwamen uit Spanje, Italië en Griekenland. De meeste van hen keerden na verloop van tijd terug naar huis.


De nieuwe groep gastarbeiders kwamen uit Marokko en Turkije. De mannen lieten hun familie en hun gezin achter en kwamen naar Nederland met het idee hard te werken, flink te sparen en terug te gaan naar Marokko of Turkije met genoeg geld om daar hun leven verder te leiden.

 

De gastarbeiders waren meer dan welkom: de eerste twaalf Turken die in Tilburg kwamen werken, werden in 1963 zelfs met een harmonie van het station gehaald. Veel bedrijven wierven actief nieuwe werknemers in de landen rond de Middellandse Zee en deed er alles aan om de werknemers de behouden. Thomassen & Drijver uit Oss hielp bijvoorbeeld de hoofdzakelijk Turkse gastarbeiders te integreren, bood ze een taalcursus aan en liet hun gezinnen naar Nederland overkomen.


Werk was er genoeg, maar de gastarbeiders hadden ook een dak boven hun hoofd nodig. Het was aan de werkgever om dit te regelen. In de beginjaren verbleven de tijdelijke werknemers vaak bij collega’s als kostgangers. Al snel ontstonden overal pensions waar de gastarbeiders konden verblijven. Hoe goedkoper, hoe beter, want dan bleef er meer over om naar huis te sturen. En dus schortte er nogal eens wat aan de ‘Turkenpensions’, zoals ze in de volksmond genoemd werden. In sommige gevallen was een pension niet meer dan een fabriekshal met twintig oude, vieze bedden en een kachel. Soms werd een bed aan twee mannen verhuurd, slapen ging in zo’n geval in ploegdiensten, net als het werk. De een stapte dan in bed als de ander aan het werk ging.


In het begin van de jaren zeventig werd duidelijk dat de problemen met de huisvesting aangepakt moesten worden. Te meer omdat inmiddels ook steeds vaker vrouw en kinderen naar Nederland kwamen om zich te vestigen. Voor steeds meer arbeiders was ‘tijdelijk’ veranderd in een permanent verblijf. Dat was niet altijd makkelijk. De vrouwen waren niet gewend aan de Nederlandse gewoonten, spraken de taal niet en kampten vaak met gezondheidsproblemen. ‘Onder de vrouwen was veel eenzaamheid, er was weinig contact met buiten’, zegt een hulpverleenster in het boek Werken! Werken! Werken!. ‘Dat uitte zich in gezondheidsklachten bij veel vrouwen, onder meer door de omstandigheden waarin ze noodgedwongen leefden’.


Problemen voor de Turkse en Marokkaanse gezinnen die zich permanent in Nederland hadden gevestigd, bleven er in de jaren zeventig. Gastarbeiders waren van harte welkom geweest toen er een tekort aan werknemers was. Dit veranderde halverwege de jaren zeventig, toen het slechter ging met de economie en de werkloosheid toenam.

 

Meer lezen over de gastarbeiders in Tilburg kan in het boek Werken! Werken! Werken! De geschiedenis van gastarbeiders in Tilburg en omstreken 1963 - 1975 van Jan Stadts, Paul Spapens en Henk van Doremalen.
 

Reacties

Er zijn al 6 reacties

meike
11 jan 17:11
mooie tekst!
 
jan grieten
18 jun 16:12
Ik ben geboren op 25 augustus 1945 en daar zit het volgende verhaaltje achter
mijn toen zieke moeder (eierstokkanker) lag op bed om mijn terwereld te brengen maar twee huizen verder gebeurde het zelfde Moeder gijsbers stond ok op het punt te bevallen De toen dienstdoende baakster (voedvrouw) Lies willems had het erg druk toendertijd en moest op verschillende plaatsen tegelijk zijn eigelijk
Mijn moeder (heelaas 1948 overleden ) zij tegen mijn vader loop gouw naar gijsbers want het gaat komen. Mijn vader kam terug met de boodschap dat lies er over 5 minuten zou zijn vader moest alvast wat water op zetten zodat er warm water voorhanden was
plotseling riep moeder dat zij moest plassen en dat de beddensteek gebruikt moest worden mijn vader duwt de beddensteek (piespot) bijn mijn moeder onder haar en plof daar lag ik net geworpen in de beddensteek Toen lies willems net binnen kwam
Lies heeft mijn het jaren later in geuren en kleuren verteld
het was een wonder dat ik het heb overleeft wat er waren nog al wat komplecatie,s een leuke anekdote gegroet jan grieten
 
nog even anoniem
28 jul 03:06
ik ben een man, geboren in 1969, en op zoek naar mijn biologische vader van Turkse afkomst. Mijn moeder is Nederlandse, en was op dat moment al getrouwd. Helaas is zij sedert enkele jaren overleden. Graag zou ik informatie vinden over de Turkse ondernemers in de Tilburgse binnenstad binnen de periode 1965-1970. Mijn biologische vader heeft toen een winkel gehad, vermoedelijk in de Piusstraat hoek Clercxstraat. Wie heeft voor mij een naam?
 
nog even anoniem
28 jul 03:07
ps, de lokatie piusstraat hoek clercxstraat in Tilburg bedoelde ik.
 
Christel den Hoedt
01 jul 18:25
Ik ben een vrouw, geboren in 1969, en ben op zoek naar mijn biologische vader Ali Ozdemir< Turkse afkomst>.< moet rond de 70 jaar zijn>.Mijn Nederlandse moeder heeft ervoor gezorgd dat hij het land werd uitgezet omdat Ali Ozdemir in Turkije al een vrouw had waar hij mee was getrouwd< heeft nu ongeveer 7 kinderen waarvan ik de jongste ben>.Volgens mijn moeder woont hij in Izmir.
Ik wil mijn biologische vader graag vinden en ontmoeten. Ik heb geen contact meer met mijn moeder en de resterende gegevens wil ze mij niet geven. Wie kan mij op weg helpen om mijn vader de vinden?.

Groeten Christel.

reactie naar: adfrijters@home.nl
 
Mas van Putten
08 okt 12:52
Voor een vriend ben ik op zoek naar zijn vader
Deze verbleef tussen 1967 en 1969 in Den Bosch en was een Spanjaard
In die tijd kwam hij veel in het Spaans centrum gelegen aan de oude vlijmenseweg.
Hij werkte in de Heinekenfabriek en zijn naam was Manuel.
Is er iemand die mij kan helpen aan een contactpersoon van het Spaans centrum?
Hartelijke groet
mas van Putten 06-52474445
masvanp@chello.nl
 

Baby's in Brabant

Tagcloud

Ga nu naar de website van Erfgoed Brabant
 
X